Uniwersytet – autonomia, czy centralne planowanie?

IMG_6736

Ostatnia przed wakacjami debata z cyklu Społecznej Akademii Kultury, a zarazem zamykająca szerg spotkań dot. edukacji traktowała o problemach szkolnictwa wyższego w Polsce. Do udziału w dyskusji prowokacyjnie zatytułowanej przez Jacka Żakowskiego “Uniwersytet – fabryka wiedzy czy magistrów?” zaproszeni zostali prof. Izabela Wagner (UW), prof. Tadeusz Luty (PWr), prof. Robert Kwaśnica (DSW) oraz dr Cezary Kościelniak (UAM).

Redaktor Żakowski rozpoczął spotkanie od stwierdzenia: „Uniwersytet kiedyś był pewnego rodzaju sacrum, świątynią rozumu. Obecnie jest źródłem kosztów, ewentualnie zysków” oraz pytania:
„Co stało się z uniwersytetami?”. Według prof. Wagner podstawowym problemem szkolnictwa wyższego w Polsce jest demografia. Przed transformacją tylko od 4 do 7% populacji podejmowało studia wyższe, obecnie   aż 50% populacji kształci się  w szkołach państwowych i prywatnych. Dodatkową przeszkodą dla uczelni jest różnica pomiędzy współczesnymi studentami oraz tymi, którzy rozpoczynali je jeszcze 30 czy 40 lat temu. „Dzisiejszy student może mieć kłopoty z poruszaniem się w programie nauczania podobnym do tego, który funkcjonował kilkadziesiąt lat wstecz. Współczesny student nie jest gorszy, ma tylko gorsze warunki do nauczania ze względu na to, że większość studentów równolegle ze studiami pracuje, bo musi się utrzymać lub przerażony jest wizją bezrobocia” – mówiła prof. Wagner.

W trakcie debaty podjęto wiele wątków, m.in.  modelach uniwersytetów, wielokierunkowości studentów, braku tzw. „tenure track” – rzeczywistej ścieżki kariery akademickiej oraz braku rzeczywistej autonomii na uniwersytetach. Według prof. Lutego polskie uczelnie wyższe charakteryzują się tylko autonomią pozorną – taką, której środowiska naukowe nie umieją lub nie mogą skonsumować. Wspomniał również o problemach związanych z programami i kierunkami studiów. „Ciężko wytłumaczyć kolegom z zagranicy, czym w ogóle jest kierunek studiów. U nich funkcjonuje tylko pojęcie „major” wybierane po co najmniej roku studiów i edukacji ogólnej” – mówił były rektor Politechniki Wrocławskiej. Dyskutowano także o sensowności kierunków zamawianych, które są odpowiedzią na żądania rynku, by kształcić fachowców, a nie kreować ludzi wykształconych. „Ważne, by wykładowcy mieli czyste sumienie i mieli świadomość, do czego przygotowują studentów” – mówił natomiast dr Kościelniak. „Naukowcy powinni mieć tzw. hidden agenda kształcenia, które byłyby nastawione na krytyczne myślenie i pracę w grupach, jak jest to w innych krajach” – dodał.

Poruszono również istotną kwestię finansowania projektów naukowych, która w obecnej formie nazywana jest tzw. „grantozą”. Współczesny system przyznawania grantów nie pozwala bowiem na realizację przełomowych badań, które trwają znacznie dłużej niż okres, na który przyznawane są środki.  Według prof. Wagner jedną z alternatyw dla tego rodzaju sposobu finansowania nauki jest „emigracja”.

Podobnie jak podczas poprzednich debat, również i tym razem publiczność żywo uczestniczyła w dyskusji trafnie diagnozując wiele zjawisk zachodzących na uczelniach oraz proponując szereg rozwiązań dążących do usprawnienia systemu szkolnictwa w Polsce.

Kolejne spotkania w ramach Społecznej Akademii Kultury już po wakacjach. Serdecznie zapraszamy!

KB

Reklamy

One response to “Uniwersytet – autonomia, czy centralne planowanie?”

  1. m.a says :

    Pani Wagner NIE JEST specjalistka od karier tylko na taka sie w moim glebokim przekonaniu kreuje. Sledze systematycznie jej wypowiedzi medialne i ma glebokie przekonanie jako aktywnie interesujaca sie sytuacja na polskich uczelniach od 10 lat, ze jej poglady sa szczegolnie grozna dla przyszlosci polskiego szkolnictwa wyzszego i nauki.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: